Minnisblað HHK

Garðabær 7. Október 2021

Varðar samþykkt heilbrigðisnefndar á endurnýjun á starfsleyfi fyrir Hvamm ehf.,

til reksturs eggja- og kjúklingabús að Elliðahvammi í Kópavogi.

Hvammur ehf. hefur rekið eggja- og kjúklingabú um langt árabil að Elliðahvammi í Kópavogi. Núgildandi starfsleyfi var samþykkt árið 2011.

Stærð búsins telst fremur lítið og fellur það í hlut heilbrigðisnefndar að hafa eftirlit með umhverfis-þáttum búsins og veita því starfsleyfi á grundvelli laga um hollustuhætti og mengunarvanir nr. 7/1998. Er búið töluvert undir þeim stærðarmörkum sem færir aðkomuna frá heilbrigðisnefndum til Umhverfisstofnunnar. Matvælastofnun hefur hins vegar eftirlit með sjálfu eldinu, þ.e. vist eldisfugla og gæðum og öryggi matvæla. Aðgreining eftirlitsþátta milli stofnanna er skýr.

Samkvæmt gildandi aðalskipulagi Kópavogs er lóð Elliðahvamms skilgreind sem landbúnaðarsvæði. Í drögum að nýju Aðalskipulagi sem bíður staðfestingar Skipulagsstofnunnar er lóðin einnig skilgreind sem landbúnaðarsvæði. Fjarlægð til næstu íbúðahúsa er ekki mikil og hugsanlegt er að koma fyrir húsum nær eða þétt að lóðarmörkum sem gæti þrengt að rekstri búsins.

Til skýringa (a). Engin slátrun fer fram í búinu. Sláturfugl er fluttur í sláturhús. Hænuungar til eldis koma frá viðurkenndum framleiðanda og því eru hanar ekki haldnir í búinu. Lífrænn úrgangur sem til fellur í búinu er ekki geymdur eða ,,lageraður‘‘ á lóð búsins heldur er hann fluttur af svæðinu og er nýttur af öðrum aðila til ræktunarstarfa. Fráveituvatn frá hænsnahúsum er lítið og tengist einkum þrifum milli eldishópa. Fráveituvatn fer í rotþró og siturlagnir. Heilbrigðiseftirlitið hefur vaktað gerla ástand í Elliðavatni, engin áhrif hafa greinst. Engar kvartanir eða ábendingar er varða umhverfismál tengd búinu hafa borist heilbrigðiseftirliti um langt árabil og mengunarvarnaeftirlit með starfseminni hefur ekki gefið tilefni til athugasemda á gildistíma núverandi leyfis, þ.e. sl. 10 ár.

Til skýringa (b). Engar teljanlegar breytingar hafa verið gerðar á ytra byrði húsa eða á lóð Elliðahvamms á gildistíma starfsleyfis. Engar breytingar hafa orðið í nærliggjandi byggð á gildistíma þess sem ekki voru fyrirsjáanlegar við útgáfu leyfis. Breytingar sem hafa orðið á reglugerðum um mengunarvarnir og úrgangsmál snerta ekki starfsemi búsins.

Við útgáfu starfsleyfis árið 2011 var leitað til Umhverfisráðuneytis vegna túlkunar á nálægð búsins við íbúabyggð sem þá var að þokast nær búinu. Var leyfið þá veitt ,,með vísun til ákvörðunar Umhverfisráðuneytis frá 15. september 2011 um að veita undanþágu frá 4. mgr. 24. gr. reglugerðar nr. 941/2002 um hollustuhætti vegna starfsemi Hvamms ehf. til rekstrar eggja- og kjúklingabús að Elliðahvammi í Kópavogi‘‘. Engar forsendu breytingar hafa orðið frá því undanþágan var veitt og engin vandamál hafa komið upp er tengist rekstri búsins á gildistíma leyfis við nærumhverfi þess því áformar heilbrigðisnefnd að endurnýja starfsleyfið.

Hefðbundinn gildistími starfsleyfis heilbrigðisnefndar er 12 ár. Ef starfsemi uppfyllir ekki almenn skilyrði sem um starfsemina gilda frestar nefndin útgáfu leyfis þar til skilyrðin hafa verið uppfyllt eða skerðir gildistíma starfsleyfis ef það skilar sama árangri enda telst það vægari aðgerð. Starfsemin sjálf uppfyllir allar kröfur sem umhverfisyfirvöld gera til slíks rekstrar. Eina óvissan er að byggð er nær búinu en ákvæði hollustuháttareglugerðar gerir ráð fyrir og sem Umhverfisráðuneytið leit til þegar það gaf undanþágu árið 2011. Með hliðsjón að ofangreindu áformar heilbrigðisnefnd að skerða gildistíma starfsleyfis um þriðjung frá hefðbundnum gildistíma, verði 8 ár í stað 12 ára.

Páll Stefánsson deildarstjóri.